به واسطه تلاش، نه دامن‌های کوتاه




۲۳ام خرداد ۱۳۹۷ فوتبالی ورزشی

روایت‌های تاریخی از ورود زنان به عرصه‌های مختلف، داستان‌های جالبی دارد. اینکه اولین دفعات چرا و به چه علت اتفاق افتاد. اولین‌باری که زنان وارد کارخانه‌ها شدند، اولین باری که زنان در نقش بازیگر فرصت نشان دادن خود را پیدا کردند، اولین‌باری که پا به مسابقات ورزشی گذاشتند. اگر نگوییم که شکل انجام شدن پروسه هر کدام از این اتفاقات یکسان بوده، اما می‌توان گفت که تقریبا همه این فعالیت‌ها در وهله اول با یک هدف انجام شده، سود بیشتر برای صاحبان سرمایه. کافی است سری به گذشته بزنیم. زنان نیروهای کار ارزان‌تری بودند. زنان جذابیت جنسی ایجاد می‌کردند. زنان کم‌توقع‌تر و رام‌تر بودند. اما قرار نیست هر چیزی که با هر هدفی ساخته می‌شود، به همان صورت باقی بماند. خودآگاهی و مطالبه‌گری باعث می‌شود که انسان‌ها چه مرد و چه زن کم‌کم به حقوق خود آگاه شوند و آن وقت است که اوضاع متفاوت می‌شود.

یکی از آن جاهایی که زنان ابتدا به ساکن صرفا به خاطر سود مالی و به وجود آوردن سرگرمی برای جامعه وارد شدند، مسابقات بیسبال است. باز هم مثل همیشه باید دنبال رد پای جنگ هم بگردیم. جنگ جهانی. سال‌های ابتدایی دهه چهل میلادی، جنگ جهانی دوم به اوج خودش رسیده. آمریکایی‌ها هم با ارسال نیرو خودشان را قاطی این بازی کرده‌اند. بیشتر مردان سرزمین رویاها راهی جبهه‌های جنگ شده‌اند. کارگران، مهندسان، پزشکان، سینماگران و ورزشکاران. بسیاری از سرگرمی‌های مردم به حالت نیمه‌تعطیل در آمده. چون کسی نیست که بخواهد این سرگرمی‌ها را اجرا کند. یکی از جذاب‌ترینِ این سرگرمی‌ها که تعطیل می‌شود بیسبال است. چرا که بیشتر ورزشکارانش باید در مقابل نازی‌ها قرار می‌گرفتند. در این شرایط است که والتر هاوری یکی از پولدارترین آدم‌های آن زمان آمریکا با همفکری چند سرمایه‌گذار دیگر تصمیم می‌گیرند که لیگ بیسبال زنان را راه‌اندازی کنند. صرفا به خاطر زنده ماندن این سرگرمی. آن هم فقط تا زمانی که مردان از جبهه برگردند.

برای صاحبان سرمایه هیچ چیزی مهم‌تر از این نیست که در برهه جنگ، بتوانند همچنان سود خودشان را از برگزاری مسابقات و ایجاد سرگرمی به دست بیاورند. آن‌ها نه دلسوز حقوق مردان و زنان هستند، نه می‌خواهند تابوشکنی کنند. اما از آن طرف این فرصتی استثنایی برای زنان است. زنانی که تا آن روز صرفا در زندگی زناشویی و خانه‌داری تعریف می‌شدند، می‌توانند از این به بعد دارای شخصیتی مستقل شوند. یک ورزشکار. یک ورزشکار حرفه‌ای بیسبال که قرار است مردم را هر هفته برای تماشای بازی به استادیوم بکشانند. اما آن‌ها کار بسیار سختی پیش رو دارند.

فیلم «لیگی برای خودشان» به کارگردانی «پنی مارشال» روایتگر همین داستان است. از روزی که لیگ بیسبال زنان آمریکا شروع به فعالیت می‌کند. مارشال یکی از معدود فیلمسازان زن آمریکایی است که موفق شده در طول سال‌های متمادی همچنان در فهرست کارگردانان پرکار هالیوود باقی بماند. مطمئنا او در این راه سختی‌های زیادی کشیده. چرا که همگان اذعان دارند که نظام فیلمسازی هالیوود یک نظام مردسالارانه است و اگر مثل قدیم برخوردها با تازه‌واردان شکل قهرآمیز نداشته باشد، اما حتما راه‌های جدیدتری برای تنگ کردن عرصه به دیگران پیدا شده. راه‌هایی که شاید مسالمت‌آمیزتر در ظاهر و خشن‌تر در باطن باشد. روی همین حساب مارشال خودش می‌داند وارد شدن به یک عرصه که ذهنیتی از حضور زن در آن وجود ندارد و همچنین تدوام داشتن در آن فعالیت چقدر سخت است. شاید به همین خاطر است که «لیگی برای خودشان» در وهله اول فیلمی باورپذیر به نظر می‌رسد که به دل مخاطب می‌نشیند.

دخترانی که از روستاها و شهرهای مختلف جمع شده بودند تا آغازگر لیگ بیسبال زنان باشند، از همان بدو ورد با مشکلات جدیدشان مواجه شدند. لباسی که برای آنان طراحی شده، با یک دامن کوتاه مشخصا قرابتی با بیسبال ندارد و بیشتر به درد رقص میله می‌خورد. جدی نگرفته شدنشان در روزهای ابتدایی لیگ بسیار ناامیدکننده به نظر می‌رسد. تا جایی که سرمایه‌گذاران می‌خواهند بی‌خیال ادامه ماجرا بشوند. در کنار این‌ها، متلک‌ها و شوخی‌های همان تعداد اندک تماشاچی حاضر در استادیوم‌ها مثل وزوز یک پشه حسابی روی اعصاب بازیکنان است. اما قرار نیست هیچ‌کدام از این‌ها بهترین فرصتی که در اختیار زنان قرار گرفته را از آن‌ها سلب کند. آن‌ها باید ثابت کنند که چیزی به اسم جذابیت جنسی در بیسبال مطرح نیست، آنان باید ثابت کنند که در بازی کردن هیچ‌چیزی از مردان کم ندارند، آنان باید ثابت کنند که تداوم حضورشان نه به خاطر نبود مردان و دامن‌های کوتاهشان، که به خاطر کیفیت بالای خودشان است. و البته که این کار را به نحو احسن انجام می‌دهند.

مارشال جزو معدود کارگردانان زن هالیوود است که توانسته فیلمی با فروش بالای صد میلیون در گیشه بسازد. یکی از فیلم‌های او که به این فروش دست پیدا کرده همین فیلم «لیگی برای خودشان» است. او خودش جزو اولین‌هاست. کارش را خوب بلد است و در پیاده‌کردن حس و حال و فضاسازی متبحر نشان می‌دهد. البته نباید از بازی خوب بازیگران فیلم نیز چشم‌پوشی کرد. تام هنکس که در اکثر آثار مارشال حضور دارد، در این فیلم هم نقش مربی دائم‌الخمر تیم «هلوها» یکی از تیم‌های شرکت‌کننده در لیگ بیسبال زنان را به عهده دارد. یکی از بهترین بازیکنان لیگ ملی بیسبال که البته الان بیشتر وقتش را با شیشه الکل می‌گذراند. جینا دیویس و مدونا دیگر بازیگران مشهور فیلم هستند.جینا در نقش دوتی، زنی زیبا که بهترین بازیکن لیگ هم به شمار می‌رود و چشم‌ها را به خود خیره کرده و مدونا نیز در نقش مای. خرده‌روایت‌ها، تقابل‌ها و حضور داشتن نبض زندگی در فیلم، یکی از ویژگی‌های مثبت اثر به شمار می‌رود. ویژگی‌های مثبتی که باعث شدند، مارشال برای این فیلم در چند جشنواره معتبر بتواند نامزد و برنده جایزه بشود.


مطالب پیشنهادی