تمرین مسحورکننده مدنیت در ورزشگاه آزادی




۲۲ام اسفند ۱۳۹۶ فوتبالی ورزشی

مهر فوتبال ـ تماشاگران استقلال دیروز مسحورکننده بودند. ۱۰۰ هزار نفر در روز وسط هفته و از میان ترافیک سنگین شب عید خود را به آزادی رساندند و همراه هم، مشق مدنیت و همگرایی انجام دادند. یک خرد جمعی شگفت‌انگیز که مدت‌هاست در جامعه ایرانی گم شده است. همین ۱۲ ساعت قبل از این بازی، لشگر بامزه‌های اینستاگرامی صفحه مرد میلیاردر و داغدیده ترک را(که دخترش را در سقوط جت شخصی‌اش در شهرکرد از دست داده بود) هدف انواع و اقسام رذالت‌های کلامی خود ساخته بودند. یک توده بی‌شکل و هتاک که دیده بودیم این سال‌ها همه‌جا هستند. در پشت دعواهای ترافیکی، ورزشگاه‌ها، کل‌کل‌های سیاسی، مهمانی‌های مهوع جمهر فوتبالنه، متلک‌گویی به زنان، در زورگیری‌ها، معتادان و طرفداران گروه‌های سیاسی (از همه طیف‌ها) در جاده‌ها و کوچه‌ها و همه‌جا. یک نوع افسارگسیختگی اجتماعی که گویی هیچ درمانی نداشت. نوعی پرخاشگری بی‌پایان که همه جامعه ما را در برگرفته بود. همه‌جا، اما دیروز یک آرمان مشترک ۱۰۰ هزار طرفدار استقلال، این طرفداران پرشور و پرهیجان را به جماعتی خویشتن‌دار و جنتلمن بدل ساخته بود. حتی وقتی تیمشان گل تساوی را از حریف دریافت کرد.

این ۱۰۰ هزار نفر برای من نشانه‌های امید هستند. این که هنوز می‌توان ناامید نبود، یعنی این که هنوز همه چیز در لحاف سیاهی و کدورت و طغیان پیچیده نشده است. دوستی می‌گفت که فوتبال می‌تواند راه نجات ما ایرانی‌ها باشد. حق دارد. در مدل فوتبال است که می‌توانیم تمرین کنیم که جلوی اختلاس‌ها و رانت‌ها را از همان باشگاه‌های دولتی و نیمه‌دولتی بگیریم. در مدل فوتبال است که می‌توانیم تمرین کنیم که همه‌چیز شفاف و قانونی باشد. در مدل فوتبال است که می‌توانیم احترام به آرای مخالف و تیم رقیب را در هیجانی‌ترین لحظات تمرین کنیم. در مدل فوتبال است که می‌توانیم بازگشت مدنیت و انسانیت به ده‌ها هزار تماشاگر جوان و هیجان‌زده را به آزمون بگذاریم. در مدل فوتبال است که می‌شود بازهم حس مثبت شادی همگانی را بدون ظواهر چندش‌آورش تمرین کنیم.

و خب نمایش این ۱۰۰ هزار نفر نشان داد که  اگر آرمان مشترکی وجود داشته باشد هنوز جمهر فوتبالن و نوجمهر فوتبالن ما، آن‌هم از همه طبقات، می‌توانند نمادهای مدنیت و شعور باشند. توان خودداری را دارند. آرمان مشترک، اینجا فوتبال است. آرمان مشترک اینجا هراس از محرومیت‌های فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیاست که برش و تأثیرش در جامعه امروز ایرانی از قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل هم قوی‌تر و شدیدتر است. کافی است این جمهر فوتبالن در دیگر لحظات زندگی‌شان یک چنین آرمان مشترکی را احساس کنند. سرمایه اجتماعی سه‌شنبه شب در ورزشگاه آزادی شگفت‌انگیز بود. چیزی که در جامعه این سال‌های  ایران احساس نمی‌شود. مگر در لجظات خاص، در تشییع غواصان شهید، در ماجرای پلاسکو و در غم و حزن از دست دادن بزرگان فرهنگ و هنر. این غم بوده است که رشته یکپارچگی را برای لحظاتی به ایرانی‌ها، این ملت چندپاره‌ی عصیان‌زده، هدیه کرده است. اما حادثه بازی استقلال و العین نشان داد که این مردم می‌توانند در لحظات و مقاطع دیگر هم متحد، مدنی و فهمیده باشند. فقط کافی است بهانه مناسبی را به آنها عرضه کنید.

من مسحور ۱۰۰ هزار تماشاگر استقلال شدم….


مطالب پیشنهادی